stan prawny 06.10.2026

Reklama

Środki odurzające i substancje psychotropowe – obowiązki apteki

Apteka przechowuje środki odurzające i substancje psychotropowe tak, żeby zabezpieczyć je przed kradzieżą, podmianą i zniszczeniem. Preparaty z grup I-N, II-N i II-P trzyma w zamkniętej metalowej szafie lub kasecie przymocowanej na stałe do ściany albo podłogi, w miejscu niedostępnym dla pacjentów. Wydaje je na podstawie recepty albo zapotrzebowania, a niszczy po decyzji właściwego organu.

§ 2 rozporządzenia w sprawie środków odurzających

art. 41 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

Terminy

po zdarzeniu

Realizacja recepty na preparat z grupy I-N lub II-P

30 dni od wystawienia

§ 10 ust. 1

niezwłocznie

Informacja dla WIF o zatrzymanej recepcie lub zapotrzebowaniu

niezwłocznie, na piśmie

§ 12

Przechowywanie

Wszystkie środki odurzające, substancje psychotropowe, ich preparaty i prekursory kategorii 1 przechowuje się w aptece „w sposób zabezpieczający je przed kradzieżą, podmianą oraz zniszczeniem”.§ 2 ust. 1

„Środki odurzające grup I-N i II-N, substancje psychotropowe grupy II-P oraz preparaty zawierające te środki lub substancje należy przechowywać w odpowiednio zabezpieczonych pomieszczeniach, w zamkniętych metalowych szafach lub kasetach przymocowanych w sposób trwały do ścian lub podłóg pomieszczenia, w miejscu niedostępnym dla pacjentów.”

§ 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków przechowywania przez apteki środków odurzających i substancji psychotropowych.

Ewidencję przychodu i rozchodu, a dla grup I-N i II-P książkę kontroli, opisuje karta Książka kontroli środków odurzających – obowiązki apteki.

Na jakiej podstawie apteka wydaje

Grupa	Podstawa wydania	Przepis
I-N, II-P	specjalnie oznakowana recepta albo zapotrzebowanie	art. 41 ust. 2 ustawy
II-N, III-P, IV-P	recepta inna niż specjalnie oznakowana albo zapotrzebowanie	art. 41 ust. 4 ustawy, § 4 ust. 1
III-N	bez recepty, jeśli produkt ma kategorię dostępności OTC	art. 41 ust. 4 ustawy, § 4 ust. 2

Zapotrzebowania

Apteka wydaje preparaty ze środkami odurzającymi lub substancjami psychotropowymi także na zapotrzebowanie podmiotu uprawnionego do ich posiadania albo stosowania.§ 9 Wzór zapotrzebowania stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia.§ 5 ust. 2 Zapotrzebowanie może mieć postać papierową albo elektroniczną z kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a skan papierowego dokumentu formy pisemnej nie spełnia¹. Uprawnienie mają m.in. podmioty lecznicze bez apteki szpitalnej lub działu farmacji szpitalnej, zakłady lecznicze dla zwierząt i lekarze w praktyce zawodowej, jeśli uzyskali zgodę wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego.art. 42 ust. 1 ustawy

Recepty na grupy I-N i II-P

Realizacja nie później niż w ciągu 30 dni od daty wystawienia§ 10 ust. 1
Zrealizowane recepty przechowuje się oddzielnie, uporządkowane według dat realizacji, zabezpieczone przed kradzieżą, zamianą lub zniszczeniem§ 10 ust. 3
Do leku recepturowego ze środkiem odurzającym, substancją psychotropową lub prekursorem kategorii 1 apteka wydaje opis recepty. Może on nie zawierać składu, jeśli na recepcie jest adnotacja „wydać opis bez składu”§ 11

Podejrzenie fałszerstwa

Przy uzasadnionym podejrzeniu co do autentyczności recepty albo zapotrzebowania apteka odmawia wydania preparatu, zatrzymuje dokument i niezwłocznie informuje na piśmie wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego właściwego dla miejsca prowadzenia działalności.§ 12

Niszczenie

Przeterminowane produkty lecznicze podlegają zniszczeniu.art. 67 ust. 1–2 Pf Kierownik apteki ogólnodostępnej odpowiada za „zapewnianie wykonywania decyzji w zakresie zniszczenia produktów leczniczych po uzyskaniu decyzji właściwego organu”.art. 88 ust. 5 pkt 14 Pf Rozporządzenie w sprawie środków odurzających nie przewiduje dla aptek osobnej procedury niszczenia. Produkty przekazane do utylizacji apteka dokumentuje z nazwą, postacią, dawką, numerem serii, datą ważności i GTIN.§ 10 pkt 8 rozp. o podstawowych warunkach

Piśmiennictwo

Główny Inspektor Farmaceutyczny, „Komunikat GIF w sprawie dopuszczalnej formy zapotrzebowań na nabycie środków odurzających i substancji psychotropowych”, 13.02.2023 ↩︎

Opublikowano 06.10.2026 · Zaktualizowano 07.10.2026 · Przegląd redakcyjny 07.10.2026 · Stan prawny na 06.10.2026

Zgłoś błąd lub pomysł

Rozporządzenie w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje, § 2

ust. 1

Środki odurzające, substancje psychotropowe, preparaty zawierające te środki lub substancje oraz prekursory kategorii 1 przechowywane są w aptece, z uwzględnieniem ust. 2, w sposób zabezpieczający je przed kradzieżą, podmianą oraz zniszczeniem.

ust. 2

Środki odurzające grup I-N i II-N, substancje psychotropowe grupy II-P oraz preparaty zawierające te środki lub substancje należy przechowywać w odpowiednio zabezpieczonych pomieszczeniach, w zamkniętych metalowych szafach lub kasetach przymocowanych w sposób trwały do ścian lub podłóg pomieszczenia, w miejscu niedostępnym dla pacjentów.

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 41

ust. 1

Obrót detaliczny środkami odurzającymi, substancjami psychotropowymi i prekursorami będącymi produktami leczniczymi prowadzą apteki i punkty apteczne, zapewniając odpowiednie warunki ich przechowywania uniemożliwiające dostęp osób nieuprawnionych do tych środków i substancji.

ust. 2

Preparaty zawierające środki odurzające lub substancje psychotropowe są wydawane z apteki wyłącznie na podstawie specjalnie oznakowanej recepty albo zapotrzebowania, z zastrzeżeniem ust. 4.

ust. 3

Do podmiotów, o których mowa w ust. 1, stosuje się art. 40 ust. 3.

ust. 4

Preparaty zawierające środki odurzające grupy II-N lub substancje psychotropowe grup III-P i IV-P mogą być wydawane z apteki na podstawie recept innych niż określone w ust. 2, a preparaty zawierające środki odurzające grupy III-N mogą być wydawane z apteki bez recepty.

ust. 5

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe warunki przechowywania przez apteki środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje oraz sposób prowadzenia dokumentacji w zakresie ich posiadania i obrotu, uwzględniając zabezpieczenie tych substancji przed dostępem osób trzecich;

2) szczegółowe warunki wystawiania recept i zapotrzebowań na preparaty zawierające środki odurzające lub substancje psychotropowe, wzory tych dokumentów oraz wydawania tych preparatów z aptek, uwzględniając warunki bezpieczeństwa dystrybucji preparatów.

Rozporządzenie w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje, § 10

ust. 1

Recepty, na których przepisano preparaty zawierające środki odurzające grupy I-N lub substancje psychotropowe grupy II-P, są realizowane nie później niż w ciągu 30 dni od daty ich wystawienia, z uwzględnieniem ust. 2.

ust. 2

Recepta wraz z zapotrzebowaniem na sprowadzenie z zagranicy produktów leczniczych, zawierających w swoim składzie środki odurzające lub substancje psychotropowe, nieposiadających pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, niezbędnych dla ratowania życia lub zdrowia pacjentów są realizowane zgodnie z przepisami art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. ‒ Prawo farmaceutyczne.

ust. 3

Recepty, o których mowa w ust. 1 i 2, przechowuje się oddzielnie w sposób uporządkowany według dat realizacji, zabezpieczony przed kradzieżą, zamianą lub zniszczeniem.

Prawo farmaceutyczne, art. 88

ust. 5

Do zadań kierownika apteki ogólnodostępnej należy osobiste kierowanie apteką, obejmujące:

1) wskazywanie podmiotowi prowadzącemu aptekę potrzeb albo zastrzeżeń w zakresie:

a) asortymentu apteki, zakupu produktów leczniczych oraz tworzenia zapasów, przechowywania i wydawania tych produktów,

b) zatrudniania personelu fachowego w aptece,

c) zawierania i modyfikowania umów, o których mowa w art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych;

2) zapewnienie prawidłowego wykonywania procedur obowiązujących w aptece;

3) nadzór nad bieżącą działalnością apteki, w szczególności nad:

a) przyjmowaniem, wydawaniem, przechowywaniem i identyfikacją produktów leczniczych i wyrobów medycznych,

b) sporządzaniem leków recepturowych i leków aptecznych,

c) udzielaniem informacji o produktach leczniczych;

4) nadzór nad pracownikami oraz innym personelem zatrudnionym w aptece, w tym:

a) nadzór nad czynnościami, w tym fachowymi, wykonywanymi przez personel apteki,

b) wskazywanie podmiotowi prowadzącemu aptekę odpowiedniej liczby fachowego personelu, w zależności od skali oraz zakresu działalności apteki,

c) zatwierdzanie struktury organizacyjnej apteki w formie schematu organizacyjnego,

d) opiniowanie pisemnych opisów stanowisk określających role i obowiązki personelu, a także zasady ich zastępowania,

e) nadzór nad studentami odbywającymi praktyki zawodowe oraz osobami odbywającymi praktyki techników farmaceutycznych,

f) prowadzenie ewidencji zatrudnionych w aptece farmaceutów i techników farmaceutycznych,

g) monitowanie realizacji i dokumentowania szkoleń personelu zatrudnionego w aptece,

h) przekazywanie okręgowym izbom aptekarskim danych niezbędnych do prowadzenia rejestru farmaceutów, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich;

5) wyłączne reprezentowanie apteki wobec podmiotu zobowiązanego do finansowania świadczeń ze środków publicznych w zakresie zadań realizowanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r.

6) nadzór nad prawidłowym dokumentowaniem obrotu detalicznego produktami leczniczymi;

7) zapewnianie wykonywania decyzji w zakresie wstrzymania lub wycofania z obrotu i stosowania produktów leczniczych po uzyskaniu decyzji właściwego organu;

8) weryfikowanie uprawnień dostawców, odbiorców, zleceniobiorców i zleceniodawców do wykonywanych czynności;

9) weryfikowanie, czy nabywane produkty lecznicze pochodzą wyłącznie od podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej;

10) wydawanie produktów leczniczych, wyrobów medycznych i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego zgodnie z art. 96;

11) weryfikowanie, czy nabywane środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, w stosunku do których wydano decyzje o objęciu refundacją, pochodzą wyłącznie od podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej;

12) zapewnienie w regularnych odstępach czasu, nierzadziej niż raz na rok, przeprowadzania kontroli wewnętrznych według ustalonego programu i zapewnienie wprowadzania odpowiednich środków naprawczych i zapobiegawczych;

13) dokumentowanie przekazywania zadań personelowi apteki;

14) zapewnianie wykonywania decyzji w zakresie zniszczenia produktów leczniczych po uzyskaniu decyzji właściwego organu;

15) przekazywanie Prezesowi Urzędu informacji o niepożądanym działaniu produktu leczniczego lub incydencie medycznym;

16) przekazywanie właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu informacji o niepożądanym odczynie poszczepiennym;

17) przekazywanie organom Inspekcji Farmaceutycznej informacji o podejrzeniu lub stwierdzeniu, że dany produkt leczniczy nie odpowiada ustalonym dla niego wymaganiom jakościowym.

Aktualności prawne

5.10.2026Levemir: koniec dostępności w Polsce 31 grudnia 2026 r. W Anglii alert każe przestawić pacjentów na inną insulinę do 30 listopada 2.10.2026Kod PKD 86.99.A dla opieki farmaceutycznej. Stare kody można stosować najpóźniej do końca 2026 r.2.10.2026Apteka a ustawa o cyberbezpieczeństwie. Kto musi złożyć wniosek o wpis do wykazu do 3 października 2.10.2026Magne B6 wycofany z obrotu w jednej serii. Tabletki z serii KV023 nie spełniły wymagań uwalniania magnezu Wszystkie aktualności →

Wstrzymania i wycofania

5.10.2026 · Wstrzymanie w obrocieBalfumon, 120 mg 2.10.2026 · Wycofanie z obrotuMagne B6, 48 mg Mg 2+ + 5 mg 25.09.2026 · Wstrzymanie w obrocieOrnispar, 3 g/5 g 24.09.2026 · Wycofanie z obrotuViantan, -Wszystkie wstrzymania i wycofania →

Środki odurzające i substancje psychotropowe – obowiązki apteki

Terminy

Przechowywanie

Na jakiej podstawie apteka wydaje

Zapotrzebowania

Recepty na grupy I-N i II-P

Podejrzenie fałszerstwa

Niszczenie

Piśmiennictwo

Szanowni Państwo!

Ustawienia plików cookie